Οι τρεις φάσεις της σύγχρονης επιστημονικής επανάστασης.

I. Συστημική θεώρηση.

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, η ολιστική αυτή άποψη υιοθετήθηκε και από την σύγχρονη επιστήμη, ως θεωρία συστημάτων («συστημική επιστήμη»), και ο συνεπαγόμενος τρόπος σκέψης ως «συστημική» συλλογιστική. Όπου σύστημα σημαίνει «ένα ενοποιημένο όλον», του οποίου οι χαρακτηριστικές ιδιότητες προκύπτουν από τις υφιστάμενες σχέσεις μεταξύ των μερών του, και «συστημική συλλογιστική», η κατανόηση ενός φαινομένου μέσα στο γενικότερο πλαίσιο ενός ευρύτερου συνόλου (όλου).

Η συστημική επιστήμη συλλαμβάνει το σύνολο χωρίς να χάνει τα μέρη του, καθώς κάθε σύστημα αποτελεί μια «ολότητα», που είναι κάτι περισσότερο από απλό άθροισμα των μερών της. Κατ΄αυτόν τον τρόπο, η θεωρία των συστημάτων, παρέχει ένα ολιστικό τρόπο κατανόησης του κόσμου μας. Έχει διεπιστημονικό σκοπό, περιλαμβάνοντας δυνητικά όλες τις επιστήμες και τα επαγγέλματα, από την φυσική και την χημεία έως την ψυχολογία και την διοίκηση επιχειρήσεων. Δεν αντικαθιστά τις υπάρχουσες επιστήμες, αλλά παρέχει ένα μέσο για την ταξινομηθούν με πιο αποτελεσματικό τρόπο, όσα είναι ήδη γνωστά.

Για να κατανοήσουμε τα πράγματα με τρόπο «συστημικό», τα εντάσσουμε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο , και μελετάμε την φύση των μεταξύ τους σχέσεων. Στα πλαίσια της νέας αυτής «συστημικής» θεώρησης του κόσμου, η σχέση μεταξύ των μερών και του συνόλου αντιστράφηκε, και οι ιδιότητες των μερών κατανοούνται μόνο μέσα από την οργάνωση του «όλου».

Με συστημικούς όρους ο ορισμός του περιβάλλοντος επισημαίνει, την μείζονα σημασία που έχουν οι αλληλεπιδράσεις ή διασυνδέσεις των στοιχείων, με τον ανθρωπογενή παράγοντα, ο οποίος αγνοεί τις αρχές και τους περιορισμούς που θέτει το σύστημα της Γης, το οπ

Τα πορίσματα της κβαντικής φυσικής, ήρθαν να επιβεβαιώσουν μία τέτοια θεώρηση, καθώς διατυπώνουν ότι κάθε μέρος του σύμπαντος επιβεβαιώνει την δομή και την πορεία στην εξέλιξη του «Όλου», δηλαδή, το «Όλον» εμπεριέχεται στο επιμέρους, κάτι που θυμίζει το Ερμητικό ρητό: «όπως πάνω, έτσι και κάτω» . Έτσι ενώ στην Κλασική Μηχανική οι ιδιότητες και η συμπεριφορά των μερών καθόριζε αυτήν του συνόλου, στην Κβαντομηχανική η κατάσταση αντιστρέφεται. Το «όλον» είναι που καθορίζει τη συμπεριφορά των μερών, καθώς σύμφωνα με την κβαντική θεωρία τα υποατομικά σωματίδια δεν είναι «αντικείμενα», αλλά αλληλοσυνδέσεις μεταξύ αντικειμένων που και αυτά με τη σειρά τους, είναι αλληλοσυνδέσεις μεταξύ άλλων αντικειμένων κ.λ.π. Συνεπώς σύμφωνα με την Κβαντική Φυσική δεν μπορούμε να αποσυνθέσουμε τον κόσμο σε μεμονωμένα, αυθύπαρκτα στοιχειώδη αντικείμενα.

Στην ανάπτυξη της θεωρίας των συστημάτων, σημαντική ήταν η συνεισφορά του βιοχημικού Lawrence Henderson (Λ. Χέντερσον), ο οποίος χρησιμοποίησε τον όρο «σύστημα», για να αναφερθεί σε ζωντανούς οργανισμούς και κοινωνικά συστήματα. Σύμφωνα με την «συστημική» θεώρηση, οι ουσιώδεις ιδιότητες ενός οργανισμού είναι ιδιότητες του όλου. Κανένα από τα συστατικά μέρη δεν τις έχει, αλλά προκύπτουν από τις αλληλεπιδράσεις και τις σχέσεις μεταξύ των μερών. Οι ιδιότητες εξαφανίζονται όταν το σύστημα διαμελιστεί, είτε θεωρητικά είτε πρακτικά, στα εξ όσων συνετέθη. Το ότι μπορούμε να διακρίνουμε τα μεμονωμένα μέρη ενός συστήματος, δεν σημαίνει ότι αυτά είναι απομονωμένα, ενώ η φύση του συνόλου, είναι πάντοτε διαφορετική από το απλό άθροισμα των μερών του.

Στην βιολογία ο Joseph Woodger (τ. Γούντζερ), παρατήρησε πως ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της οργάνωσης των ζωντανών οργανισμών, είναι η ιεραρχική τους φύση. Πρόκειται για μία από τις εκπληκτικότερες ιδιότητες της ζωής. Η τάση της να δημιουργεί δομές πολλαπλών επιπέδων, συστήματα μέσα σε συστήματα. Κάθε επίπεδο έχει το ρόλο του όλου, αναφορικά με τα μέρη του, ενώ την ίδια στιγμή είναι μέρος ενός ευρύτερου όλου.

Έτσι, τα κύτταρα συνδυάζονται για να δημιουργήσουν ιστούς, οι ιστοί συνδυάζονται για δημιουργήσουν τα όργανα και τα όργανα για να δημιουργήσουν τους οργανισμούς. Αυτοί με τη σειρά τους είναι ενταγμένοι μέσα σε κοινωνικά συστήματα και οικοσυστήματα. Τελικά, παντού στη φύση βρίσκουμε ζωντανά συστήματα «φωλιασμένα» μέσα σε άλλα, επίσης ζωντανά, συστήματα.

Συνεπώς η νέα γενετική είναι εκ διαμέτρου αντίθετη από τη μηχανική αντίληψη για τη φύση που κυριάρχησε στον κόσμο για εκατοντάδες χρόνια, καθώς οι ερευνητές ανακαλύπτουν ότι γίνεται ένας ατέλειωτος διάλογος μεταξύ των γονιδίων. Η λειτουργία των γονιδίων είναι σύνθετη όπου όλα αποτελούν ένα περίπλοκο δίκτυο. Το γονίδια ενός οργανισμού μεταλλάσσονται, ανασυγκροτούνται και μεταπηδούν ακόμη και στο γονιδίωμα ενός άλλου οργανισμού.

II. Σύγχρονη Φυσική & σωματιδία.

H σύγχρονη φυσική ήρθε να επιβεβαιώσει την «συστημική» θεωρία με το πείραμα που πραγματοποίησε πριν από 24 χρόνια ο φυσικός Alain Aspect (Α. Άσπεκτ) του Πανεπιστημίου των Παρισίων, όταν ανακάλυψε ότι υπό ορισμένες συνθήκες τα σωματίδια, όπως το ηλεκτρόνιο, επικοινωνούν μεταξύ τους ανεξαρτήτως απόστασης.

Τα ευρήματα του Aspect υποδηλώνουν πως τα σωματίδια επικοινωνούν μεταξύ τους εφόσον αποτελούν εκφάνσεις μιας θεμελιακής ενότητας, που σε ένα βαθύτερο επίπεδο πραγματικότητας, είναι απείρως αλληλένδετα. Aυτό έρχεται σε αντίθεση με την θεωρία του Einstein (Α. Αινστάιν), σύμφωνα με την οποία καμία επικοινωνία δεν μπορεί να ταξιδέψει γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός. Αυτό έχει αναγκάσει μερικούς φυσικούς να προσπαθήσουν να βρουν τόπους εξήγησης του φαινομένου, αλλά ταυτόχρονα έχει εμπνεύσει άλλους να αναζητήσουν ριζικότερες εξηγήσεις.

Ο φυσικός David Bohm (Ν. Μπόμ), για παράδειγμα του πανεπιστημίου του Λονδίνου, θεωρεί πως τα συμπεράσματα του Aspect, υποδεικνύουν πως η αντικειμενική πραγματικότητα δεν υπάρχει, και πως παρά την προφανή στερεότητα του ο κόσμος στην πραγματικότητα αποτελεί ένα γιγαντιαίο και έξοχα λεπτομερές ολόγραμμα. Για να αντιληφθούμε καλύτερα την πλασματική αντίληψη του κόσμου που έχουμε, ο Bohm αναφέρει το ακόλουθο παράδειγμα.

Φανταστείτε ένα ενυδρείο που περιέχει ένα ψάρι. Φανταστείτε επίσης ότι είστε ανίκανος να δείτε το ενυδρείο άμεσα, και πως η γνώση σας για το τι και πως περιέχει, προέρχεται από δύο τηλεοπτικές κάμερες, μια που καταγράφει το μετωπικό τμήμα του ενυδρείου, και μια δεύτερη που καταγράφει την μία από τις πλευρές του. Κοιτάζοντας ξεχωριστά τις δύο κάμερες είναι λογικό να υποθέσετε πως ίσως τα ψάρια σε κάθε μια από τις οθόνες είναι χωριστές οντότητες, εφόσον κάθε μία από τις απεικονίσεις θα είναι ελαφρώς διαφορετική, λόγω της διαφορετικής οπτικής γωνίας της κάμερας.

Αν εστιάσουμε όμως την προσοχή τόσο στο περιβάλλον που εντάσσεται το ψάρι, όσο και στις κινήσεις του φαριού, στο τέλος θα οδηγηθούμε στο συμπέρασμα πως είναι πολύ πιθανόν να υπάρχει μια ορισμένη σχέση μεταξύ τους, με βάση τις κινήσεις τους. Εάν δεν έχουμε συνεπώς μία πλήρη αντίληψη του χώρου, ίσως θεωρήσουμε πως με κάποιο τρόπο τα ψαριά επικοινωνούν μεταξύ τους, ανταλλάσσοντας στιγμιαία πληροφορίες για τις επόμενες κινήσεις τους , αλλά στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει αυτό.

Σύμφωνα με τον Bohm, η προφανής επικοινωνία μεταξύ των σωματιδίων υποδεικνύει πως υπάρχει ένα βαθύτερο επίπεδο πραγματικότητας, μια πιο σύνθετη διάσταση, πέρα από δική μας που είναι ανάλογη με το ενυδρείο. Και, προσθέτει, πως βλέπουμε τα αντικείμενα χωριστά μεταξύ τους επειδή βλέπουμε μόνο μια όψη της πραγματικότητάς τους. Κατά το ίδιο τρόπο τα σωματίδια, δεν αποτελούν ξεχωριστά «μέρη» , αλλά όψεις μιας βαθύτερης και πιο συνεκτικής ενότητας που είναι ολογραφική και αδιαίρετη. Σε έναν ολογραφικό κόσμο, ακόμη και ο χρόνος και το διάστημα δεν θα μπορούσαν πλέον να αντιμετωπισθούν ως βασικές αρχές, προκαλώντας τελικά περισσότερα ερωτήματα από όσες εξηγήσεις.

Στην επιστήμη της σύγχρονης Φυσικής, και σε μελέτες όπως του Fritjof Capra (Φ. Κάπρα), ο οποίος είναι ταυτόχρονα και βαθύς γνώστης ανατολικών φιλοσοφικών μυστικιστικών παραδόσεων και θρησκειών, όπως το Ταο, ο Βεδικός Ινδουισμός, ο Ταντρικός Βουδισμός, το Ζέν και το Τσίνγκ, τα πορίσματα της σύγχρονης φυσικής, φαίνεται να συναντιόνται με τις αρχαίες πνευματικές παραδόσεις που έκαναν λόγο για ένα ενσυνείδητο κόσμο. Η νέα φυσική όπως λέει ο Capra: 

 

«..δεν αναγνωρίζει σήμερα καμία θεμελιώδη οντότητα, νόμους ή εξισώσεις.

Το σύμπαν θεωρείται πλέον ως ένα δυναμικό δίκτυο αλληλοσυνδεόμενων γεγονότων και κανένα από τα συστατικά οποιουδήποτε μέρους αυτού του δικτύου δεν είναι θεμελιώδες. Το γεγονός ότι όλα τα χαρακτηριστικά των σωματιδίων προσδιορίζονται από αρχές άμεσα συνδεδεμένες με τις μεθόδους συνειδητής παρατήρησης, σημαίνει ότι οι βασικές κατασκευές του υλικού κόσμου, τελικά προσδιορίζονται και εξαρτώνται από τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε αυτόν τον κόσμο, οι δε παρατηρούμενοι συσχετισμοί της ύλης αντανακλούν τους συσχετισμούς του νου. Η συνειδητικότητα πιθανότατα αποτελεί μία βασική πτυχή του σύμπαντος η οποία πτυχή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στις οποιεσδήποτε μελλοντικές θεωρίες φυσικών φαινομένων».

Πειράματα στον ατομικό και υποατομικό κόσμο, τύπου EPR (Συντονισμός ηλεκτρονίων σε παραμαγνητικά υλικά), έχουν δείξει, πως η πραγματικότητα είναι «αδιαχώριστη». Δυο μόρια φωτός που έχουν αλληλεπιδράσει, συνεχίζουν να ζουν ως μέρη μιας μοναδικής πραγματικότητας, εφόσον όσο απομακρυσμένα και εάν είναι, συμπεριφέρονται μ’ έναν συσχετιζόμενο τρόπο δίχως να επέλθει καμιά ανταλλαγή πληροφοριών. Αντίστοιχα στην «μυστικιστική παράδοση», ο κόσμος αποτελεί έναν αδιάσπαστο ιστό, του οποίου οι διασυνδέσεις είναι δυναμικές και μη στατικές.

Ο κοσμικός αυτός ιστός είναι ζωντανός, κινείται, αυξάνεται, και αλλάζει συνεχώς. Η σύγχρονη φυσική, βάση της κβαντοφυσικής, έχει έρθει να επιβεβαιώσει την θεώρηση αυτή του κόσμου ως ενός δυναμικού ιστού σχέσεων και, κατ’ αντιστοιχία με τον «μυστικισμό», έχει αναγνωρίσει ότι αυτός ο Ιστός είναι πραγματικά δυναμικός.

III. Οι τρεις φάσεις της σύγχρονης επιστημονικής επανάστασης.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον νομπελίστα φυσικό και χημικό, που θεμελίωσε την θεωρία του Χάους και της Πολυπλοκότητας, Ilya Prigogine (Ιλια Πριγκοζίν) τρεις είναι οι φάσεις της σύγχρονης επιστημονικής επανάστασης.

• Η πρώτη που έλαβε χώρα κατά το πρώτο μισό του αιώνα, και χαρακτηρίζεται από τις επαναστάσεις της κβαντομηχανικής και της σχετικότητας. Από τότε γνωρίζουμε ότι ο κόσμος δεν διέπεται από τους ίδιους νόμους σε όλα τα επίπεδα. Ένα άτομο δεν συμπεριφέρεται όπως ένας πλανήτης, ένα βραδύ αντικείμενο δεν συμπεριφέρεται όπως ένα αντικείμενο που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός.

• Η δεύτερη φάση άρχισε προς τα μέσα του αιώνα, και οι παράγοντες που τη χαρακτηρίζουν είναι πολλοί, με σημαντικότεροι όλων την ανακάλυψη των στοιχειωδών σωματιδίων, που επαναστατικοποίησε την αντίληψή της επιστήμης για την ύλη.

• Η τρίτη φάση είναι αυτή που διανύουμε σήμερα, κατά την οποία προσπαθούμε να θεμελιώσουμε μια νέα και συνεκτική εικόνα του σύμπαντος. Mια εικόνα που καλύπτει μια ευρύτερη περιοχή, δηλαδή το σύνολο των φαινομένων γύρω μας, τα οποία o Ilya Prigogine ορίζει φαινόμενα τάξης και αταξίας. Από την μία υπάρχει η τάξη της δομής του εγκεφάλου και από την άλλη η αταξία των φωτονίων στο διάστημα, η συνεκτικότητα και η έλλειψη συνοχής. Κάτι που θυμίζει έντονα στην ίδέα της «Βουδιστικής κενότητας», η οποία δεν σημαίνει «το τίποτα» , αλλά την απουσία αυτούσιας ύπαρξης, ένα ζωντανό κενό που γεννά όλες τις μορφές του φαινομενολογικού κόσμου. Eφόσον τα πάντα είναι αλληλεξαρτώμενα, τίποτα δεν μπορεί να αυτοορισθεί και να υπάρχει αυτούσιο.

Ο δρόμος που θα πρέπει να ακολουθήσει η σύγχρονη επιστήμη πρέπει να είναι διάλογος με την φύση, καταλήγει ο Ilya Prigogine, και συμπληρώνει:

«Οι περιπέτειες αυτού του διαλόγου υπήρξαν απρόβλεπτες. Ποιος θα φανταζόταν στις αρχές του 20ού αιώνα την ύπαρξη των ασταθών σωματιδίων, του διαστελλόμενου σύμπαντος, των φαινομένων που σχετίζονται με την αυτοοργάνωση και τις δομές έκλυσης;»

Η κατανόηση της φύσης είναι ένας βασικός στόχος της επιστημονικής σκέψης. Αλλά αυτή η κατανόηση δεν πρέπει να ταυτίζεται με τον έλεγχο της φύσης, διότι, όπως σημειώνει ο Ilya Prigogine: «θα ήταν τυφλός ο αφέντης που θα πίστευε ότι καταλαβαίνει τους δούλους του, επειδή εκείνοι υπακούουν στις διαταγές του», και συνεχίζει ο Prigogine:

« Είναι ο διάλογος με τη φύση αυτός που μας επιβάλλει μια νέα αντίληψη της ίδιας της φύσης. ¨Η επιβάλλει μια νέα αντίληψη της ίδιας της φύσης. Η επιστήμη του τέλους του αιώνα θα είναι όλο και περισσότερο επιστήμη των ‘ολικών’ φαινομένων.Θα έλεγα ότι η εικόνα που πρέπει να εγκαταλείψουμε είναι εκείνη, στην οποία ο άνθρωπος είναι ο βασιλιάς του σύμπαντος, το μοναδικό λογικό ον εν μέσω κάθε είδους σκλάβων. Στην πραγματικότητα, σήμερα ο άνθρωπος δεν είναι παρά μέρος ενός αρκετά πολύπλοκου πλέγματος αλληλεπιδράσεων. Παρά την ευφυΐα του, η οικολογική του επιτυχία παραμένει επισφαλής. Υπάρχουν ζώα που κατορθώνουν πολύ μεγαλύτερη οικολογική επιτυχία. Για παράδειγμα, τα μυρμήγκια. Συγκεντρωμένα όλα μαζί διαθέτουν μια βιομάζα δέκα φορές μεγαλύτερη από εκείνη των ανθρώπων και βρίσκονται παντού, ενώ οι άνθρωποι βρίσκονται κυρίως στις πόλεις. Ο 21ος αιώνας θα είναι ο αιώνας του περιβάλλοντος. Το πρόβλημα της αλληλεπίδρασης ανθρώπου-φύσης θα προταθεί με ειδικούς όρους και θα απαιτήσει έρευνες που μόλις τώρα αρχίζουν».

Με την ανάπτυξη της κβαντικής θεωρίας το μηχανιστικό πρότυπο που είχε επικρατήσει ξεπεράστηκε, καθώς βάση των νέων μελετών σταδιακά αποκαλύφθηκε, πως η φύση είναι ένα οργανικό δίκτυο από θεμελιωδώς αλληλένδετα και αλληλεξαρτώμενα φαινόμενα.

IV. Τομέας μηδενικού σημείου.

Πρόσφατα μία ομάδα πρωτοπόρων επιστημόνων ανακάλυψαν πως ο ονομαζόμενος τομέας μηδενικού σημείου, αναφερόμενος και ως ηλεκτρομαγνητικό κβαντικό κενό (Zero Point Field), ένας ωκεανός υποατομικών δονήσεων στο διάστημα που βρίσκεται ανάμεσα στα πράγματα, συνδέει τα πάντα στο σύμπαν. Η θεωρία του τομέα (ZPF) προσφέρει μια ριζικά νέα άποψη, του πως λειτουργεί ο κόσμος αλλά ακόμα και το σώμα μας.

Ο ανθρώπινος νους και το σώμα δεν είναι διαχωρισμένα από το περιβάλλον τους, αλλά αποτελούν ένα «σύνολο» παλλόμενης ενέργειας που συνεχώς αλληλεπιδρά με την απέραντη ενεργειακή θάλασσα. Υπο αυτό το πρίσμα , έχουμε την εικόνα ενός σύμπαντος με άπειρες διασυνδέσεις , αλλά και την ανακάλυψη ίσως του κλειδιού για πολλές ζωτικές διαδικασίες, από το πώς επικοινωνούν τα κύτταρα, μέχρι του πως οι διάφοροι οργανισμοί παίρνουν το τελικό τους σχήμα. Ο τομέας μηδενικού σημείου είναι υπεύθυνος για τις υψηλότερες νοητικές μας λειτουργίες - την μνήμη, την διαίσθηση, την δημιουργικότητα. Είναι η δύναμη που καθορίζει εάν είμαστε υγιείς ή ασθενείς, η δύναμη που πρέπει να επικαλεστούμε για να θεραπευθούμε και να θεραπεύσουμε.

Το σύμπαν μοιάζει έτσι αλληλοσυνδεόμενο, να προκαλεί για μία νέα επιστημονική θεωρία, που να εμπεριέχει και τα υπερφυσικά φαινόμενα. Σύμφωνα με την θεωρία τομέα μηδενικού σημείου, το θεμέλιο του κόσμου είναι μια υποδομή, που αποτελεί ουσιαστικά ένα μέσο καταγραφής των πάντων, δίνοντας τη δυνατότητα σε καθετί στο σύμπαν να επικοινωνήσει με οτιδήποτε.

Η συνείδηση της ζωής δεν είναι μια απομονωμένη οντότητα, απεναντίας είναι υπέυθυνη για την τάξη στον κόσμο. Σε ένα τέτοιο περιββάλον , και οι άνθρωποι είναι αδιαίρετοι από το περιβάλλον τους.

Η H. Blavatsky (Μ.Δ Ι, 274) αναφέρει:

«..καθετί μέσα στο σύμπαν, σε όλα τα βασίλειά του, είναι συνειδητό, δηλαδή προικισμένο με μια συνείδηση του δικού του είδους και πάνω στο δικό του πεδίο αντίληψης. Εμείς οι άνθρωποι οφείλουμε να το θυμόμαστε αυτό, γιατί, επειδή εμείς δεν αντιλαμβανόμαστε κανένα σημάδι συνείδησης, που να μπορούμε να το αναγνωρίσουμε, π.χ. στις πέτρες, δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να λέμε ότι εκεί δεν υπάρχει συνείδηση. Δεν υπάρχει «νεκρή» ή «τυφλή» ύλη, όπως δεν υπάρχει «τυφλός» ή «ασυνείδητος» νόμος. Τέτοιες ιδέες δεν έχουν θέση μέσα στις αντιλήψεις της μεταφυσικής φιλοσοφίας. Αυτή δεν σταματά ποτέ στα επιφανειακά φαινόμενα και γι’ αυτήν οι νούμενες ουσίες, είναι περισσότερο πραγματικές από τα αντικειμενικά τους αντίτυπα. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται και καταγράφει τον κόσμο μέσα από παλλόμενα κύματα, τα κύτταρα και το DNA επικοινωνούν μέσω συχνοτήτων».

Σε αντίθεση με την θέση του Νεύτωνα πoυ υποστήριζε πως, όλη η φυσική Φιλοσοφία είναι γραμμένη στο θαυμαστό βιβλίο της φύσης που βρίσκεται πάντα μπροστά στα μάτια μας, ο Ilya Prigogine αντιτείνει :

«Πιστεύω ότι ζούμε σε έναν κόσμο που δεν μας έχει παραδοθεί. Δεν μοιάζει με βιβλίο το οποίο μπορούμε να ανοίξουμε και να διαβάσουμε αυτό ή εκείνο το κεφάλαιο. Έχουμε μονάχα νύξεις αποσπάσματα».

IV. Τα φαινόμενα του κβαντικού κόσμου .

Στα πλαίσια της κβαντικής φυσικής τα υποατομικά σωματίδια δεν νοούνται πλέον ως μεμονωμένες οντότητες, αλλά ως αλληλοσυνδέσεις μεταξύ διαφόρων διαδικασιών παρατήρησης και μέτρησης. Όπως χαρακτηριστικά υποστηρίζει ο γνωστός φυσικός, Niels Bohr (Ν. Μπόρς) :

«τα ξεχωριστά σωματίδια της ύλης είναι στην ουσία αφηρημένες έννοιες, καθώς τα στοιχεία τους ορίζονται και παρατηρούνται μονάχα μέσω της διασύνδεσης τους με άλλα συστήματα».

Ο Ilya Prigogine, αναφέρει πως ότι η ύλη δεν βρίσκεται πάντα σε τάξη. Τα μικροσκοπικά σωματίδια που την αποτελούν δεν κινούνται ούτε συμπεριφέρονται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Δεν μοιάζουν δηλαδή με ένα εκκρεμές, που όση ώρα και να το κοιτάμε, το μόνο που κάνει είναι να πηγαίνει μια αριστερά και μια δεξιά. Η ύλη μπορεί και συμπεριφέρεται ποικιλοτρόπως, με «κανόνες» που δεν ήμασταν σε θέση να καταλάβουμε όσο βαδίζαμε στον δρόμο που μας έδειχνε η Κλασική Μηχανική. Ο Prigogine πρότεινε να δούμε την ύλη με άλλο μάτι. Να φανταστούμε δηλαδή ότι όλο αυτό το πλέγμα των δυνάμεων που την αποτελούν, δεν έχει μια σταθερή συμπεριφορά . Να φανταστούμε ότι αυτές οι δυνάμεις κρύβουν μέσα τους και έναν άλλο «εαυτό», ο οποίος έχει την προδιάθεση να εκδηλώνεται κάπως αλλοπρόσαλλα όταν βρίσκει την κατάλληλη ευκαιρία. Σύμφωνα με τον Fritzof Capra:

«Τα φαινόμενα του κβαντικού κόσμου είναι τόσο περίπλοκα ώστε δεν υπάρχει καμία απολύτως βεβαιότητα, ότι θα διατυπωθεί ποτέ κάποια τελική θεωρία. Οι επιστημονικές θεωρίες ποτέ δεν μπορούν να προσφέρουν μία ολοκληρωμένη και οριστική περιγραφή της πραγματικότητας.να προσφέρουν μία ολοκληρωμένη και οριστική περιγραφή της πραγματικότητας.Πάντα θα περιορίζονται στο να προσφέρουν κατά προσέγγιση περιγραφές της πραγματικότητας. Με άλλα λόγια οι επιστήμονες δεν πραγματεύονται την αλήθεια. Πραγματεύονται περιορισμένες και στο περίπου περιγραφές της πραγματικότητας».

Για τον Capra, τα σωματίδια είναι δυναμικοί κυματοειδείς συνδυασμοί πιθανοτήτων, ενώ η ύλη δεν βρίσκεται ποτέ σε ηρεμία, καθώς το μικροσκόπιο αποκαλύπτει αντί ενός κομμάτι από άψυχο από πέτρα ή μέταλλο, μια αδιάκοπη κίνηση σωματιδίων. Τα υλικά αντικείμενα που βλέπουμε γύρω μας αποτελούνται από άτομα, τα οποία είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους με διαφορετικούς τρόπους, έτσι ώστε να δημιουργούν μία τεράστια ποικιλία μοριακών κατασκευών, οι οποίες δεν είναι κλειστές και «άψυχες», αλλά πάλλονται ανάλογα με την θερμοκρασία τους, και σε αρμονία με τους θερμικούς παλμούς του περιβάλλοντος τους.

Κατ΄ αυτόν τον τρόπο η μοντέρνα φυσική περιγράφει την ύλη ως ευρισκόμενη σε ένα συνεχόμενο χορό, και σε μία παλλόμενη κίνηση, της οποίας οι ρυθμικοί σχεδιασμοί, προσδιορίζονται από μοριακούς, ατομικούς και πυρηνικούς συνδυασμούς.:

«Οι ενεργειακοί συνδυασμοί του κβαντικού κόσμου, δημιουργούν τις στέρεες κατασκευές πυρήνων, ατόμων και μορίων, οι οποίες με τη σειρά τους δημιουργούν την λεγόμενη ύλη, δίνοντας της την γνώριμη μας στέρεη μορφή, κάνοντας μας έτσι να πιστέψουμε ότι η ύλη αποτελείται από κάποια απτή υλική ουσία. Στο μακροσκοπικό επίπεδο που οι 5 αισθήσεις μας αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, η περιγραφή της ύλης ως στερεή ή ως χειροπιαστή είναι ίσως ένα χρήσιμο σχήμα λόγου, αλλά στο μικροσκοπικό επίπεδο της πραγματικότητας οι παραδοσιακές περιγραφές της ύλης παύουν να έχουν το οποιοδήποτε νόημα»

Με άλλα λόγια, η μοντέρνα φυσική επιστήμη σύμφωνα με τα πορίσματα του Capra, αποκαλύπτει την βασική ενότητα του σύμπαντος. Δείχνει ότι δεν μπορούμε να αποσυνθέσουμε τον κόσμο σε ανεξάρτητες μικροσκοπικές ενότητες.

«Η δομή της ύλης δεν είναι καθόλου μηχανιστική... Έχει αρχίσει να επικρατεί πλέον η άποψη, ότι η επιστημονική γνώση κινείται προς την κατεύθυνση μίας μη-μηχανιστικής πραγματικότητας. Το σύμπαν αρχίζει να αναγνωρίζεται ως μία τεράστια σκέψη και όχι πλέον ως μία τεράστια μηχανή... η ομοιότητα μεταξύ της δομής της ύλης και της δομής του νου δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει καθόλου, καθώς η ανθρώπινη συνειδητικότητα απ’ ότι φαίνεται διαδραματίζει έναν βασικό ρόλο στην διαδικασία της παρατήρησης»

Βάση των νέων επιστημονικών πορισμάτων ο παρατηρητής (ο επιστήμονας) είναι απαραίτητος όχι μονάχα για να παρατηρήσει την εξέλιξη ενός κβαντικού φαινομένου, αλλά ακόμα και για να συμβεί αυτό το φαινόμενο. Η άποψη πως οι νόμοι της φύσης παραμένουν αμετάβλητοι και ανεπηρέαστοι από τις αντιδράσεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων, έχει ξεπεραστεί ήδη εδώ και πολλά χρόνια , αφού σύμφωνα με τον Heisenberg (Χάιζεμπεργκ):

«Η υπόθεση ότι πίσω από το στατιστικό κόσμο που μας αποκαλύπτουν οι παρατηρήσεις, κρύβεται ένας άλλος αληθινός κόσμος, για τον οποίο ισχύει η αρχή της αιτιότητας, αποτελεί στείρα, ανόητη και αυθαίρετη βεβαίως, (..)..,η συνηθισμένη περιγραφή της φύσης και προπαντός η πεποίθηση αυστηρής νομοτέλειας των φυσικών φαινομένων, βασίζεται στην υπόθεση ότι είναι δυνατή η παρατήρηση των φαινομένων χωρίς την αισθητή αλλοίωσή τους... Επειδή, από την άλλη μεριά, κάθε περιγραφή ενός φυσικού φαινομένου στο χώρο και χρόνο, εξαρτάται από την παρατήρηση, προκύπτει ότι η περιγραφή στο χώρο και χρόνο και η κλασική αρχή της αιτιότητας αντιστοιχούν σε συμπληρωματικές απόψεις της πραγματικότητας που αμοιβαία αρνιούνται η μια την άλλη».

Αλλά και σύμφωνα με τον Capra:

«ο παρατηρητής είναι απαραίτητος όχι μονάχα για να παρατηρήσει την εξέλιξη ενός κβαντικού φαινομένου, αλλά είναι απαραίτητος ακόμα και για να συμβεί αυτό το φαινόμενο. Η συνειδητή μου απόφαση για το πώς θα παρατηρήσω για παράδειγμα ένα ηλεκτρόνιο θα κρίνει την μορφή που θα πάρει το ηλεκτρόνιο. Εάν προτιμήσω τη μορφή σωματιδίου, θα λάβω σωματίδιο. Εάν θελήσω να το δω υπό την μορφή ενεργειακού κύματος θα γίνει ακριβώς αυτό. Το ηλεκτρόνιο δεν έχει από μόνο του κάποια αντικειμενική μορφή ανεξάρτητη από τον νου μου».

Η σχέση συναίσθησης και ύλης, ίσως είναι κάτι σαν τη σχέση φωτός και ύλης. Γνωρίζουμε πώς ή ύλη επηρεάζει την κίνηση του φωτός. Αν τα αντικείμενα δεν αντανακλούσαν το φως, δεν θα μπορούσαμε να τα δούμε. 'Έτσι σύμφωνα με τις αρχές της κβαντομηχανι¬κής, υπάρχει αλληλεπίδραση στην σχέση συναίσθησης και μυαλού, και μπορεί να υποστηριχθεί πώς η συναίσθηση μας επιδρά στον κόσμο γύρω μας.

Συνεπώς στην Κβαντική Φυσική δεν μπορούμε να αποσυνθέσουμε τον κόσμο σε μεμονωμένα, αυθύπαρκτα στοιχειώδη αντικείμενα, καθώς είναι το «όλον» που καθορίζει τη συμπεριφορά των μερών, κάτι που υποστηρίζεται στην μυστικιστική παράδοση, όπου ο κόσμος αποτελεί έναν αδιάσπαστο ιστό, του οποίου οι διασυνδέσεις είναι δυναμικές και μη στατικές. Έναν κοσμικό Ιστό, που είναι ζωντανός κινείται και αυξάνεται και αλλάζει συνεχώς.

Συνεπώς στην αλυσίδα της ζωής συμπεριλαμβάνεται και το ανθρώπινο είδος, κάτι που σημαίνει πως θα πρέπει να αλλάξει υπεροπτική στάση του ανθρώπου έναντι του κόσμου, καθώς μία αντίθετη πρακτική επαληθεύτηκε στην πράξη πως προκαλεί ολέθριες περιβαλλοντικές καταστροφές, που ουσιαστικά στρέφονται ενάντια στον ίδιο τον άνθρωπο.

Προεκτείνοντας την αμοιβαία εξάρτηση του μέρους και του όλου, θα κατανοήσουμε ότι αποτελούμε αναπόσπαστο κύτταρο της φύσης, και ότι δεν μπορούμε να βλάψουμε κανέναν και τίποτα, δίχως να βλάψουμε εν τέλει τους εαυτούς μας.

Η νέα αντίληψη που θα πρέπει να αναπτυχθεί για την σχέση φύσης ανθρώπου δεν προκύπτει μόνο από την νέα οπτική της σύγχρονης επιστήμης, αλλά και από τις καταστροφές, που έχει προκαλέσει στο φυσικό περιβάλλον με την συμπεριφορά του ο άνθρωπος , όσο και ηθικών θεμάτων που εγείρονται από τον τρόπο με τον οποίο έχει παρέμβει η τεχνολογία και η μοριακή βιολογία στο αρχέγονο γενετικό υλικό, και κατά συνέπεια στην εξελεγκτική διαδικασία του ανθρώπινου - και όχι μόνο – είδους .

Και αυτό διότι στην προσπάθεια δημιουργίας υπεράνθρωπων, δια μέσω της τεχνολογίας, ο άνθρωπος αυτονομείται όλο και περισσότερο από τους βιολογικούς του περιορισμούς, και τείνει να μεταμορφωθεί σε μια πρωτοφανή εξελικτική δύναμη, στην οποία εκτός της βιολογικής φυσικής υπόστασης, παρεμβάλλονται τεχνολογικά ηλεκτρονικά εμφυτεύματα που βελτιώνουν και επαυξάνουν τις φυσιολογικές ικανότητες του άνθρωπου.

Αν σε αυτό συνυπολογίσουμε την ιλιγγιώδη ανάπτυξη της μηχανικής , της ηλεκτρονικής, της πληροφορικής και της νανο τεχνολογίας, τότε εύκολα γίνεται αντιληπτό πως όλα τα παραπάνω, καθιστούν τον άνθρωπο ανίκανο να παρακολουθήσει τα ίδια του τα επιτεύγματα, αναδεικνύοντας τις μηχανές σε απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωση του. Ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες επιμένουν ότι την δεκαετία 2030-2040 ο άνθρωπος θα πρέπει να συνδεθεί υβριδικά με τις μηχανές, αν θέλει να αποφύγει τον πλήρη αφανισμό του από αυτές.

Ερευνητές της τεχνητής νοημοσύνη, όπως ο Ray Kurzweill (Ρ. Κούρτζβαιλ), διαπιστώνουν πως σύμφωνα με στατιστικές αναλύσεις, ο ρυθμός της τεχνολογικής εξέλιξης διπλασιάζεται κάθε 10 χρόνια. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τα επόμενα δέκα χρόνια θα συμπυκνώνουν εξελίξεις που είδαμε τα προηγούμενα 20 χρόνια, και τα μεθεπόμενα 10, εξελίξεις 40 χρόνων.

Το 2030, οι άνθρωποι θα έχουν γνωρίσει τεχνολογικά επιτεύγματα που θα αναλογούν σε 130 χρόνια προόδου με τον σημερινό ρυθμό, ενώ στο τέλος του 21ου αιώνα, η ανθρωπότητα θα έχει δει πρόοδο αντίστοιχη εκείνης που εμείς, θα χρειαζόμασταν 20.000 χρόνια για να τη γνωρίσουμε!

Επιστήμονες επισημαίνουν ότι γύρω στο 2030 θα είναι εφικτό το πάντρεμα του τεχνικού και του βιολογικού κόσμου, με υπολογιστές να διασυνδέονται και να ανταλλάσσουν δεδομένα - και σκέψεις - με τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Απόσπασμα από το βιβλίο μου : «Άνθρωπος και Γαία», Χλέτσος Βασίλης, εκδόσεις Γεωργιάδη, 2007.

Διαβάστε τα περιεχόμενα του βιβλίου στον ακόλουθο σύνδεσμο :

http://xletsos-basilhs.blogspot.com/2007/04/blog-post.html

 

 

Επιλογές, επεξεργασία, επιμέλεια δημοσιεύσεων/αναδημοσιεύσεων Πλωτίνος

 

Μυσταγωγία- Μυθαγωγία

 

Η νέα "κβαντική φυσική" και μετα- φυσική πραγματικότητα

Ο Fritjof Capra και ο David Bohm, που συνδυάζουν τον ινδουιστικό μυστικισμό με την φυσική θεωρία, είναι μεταξύ άλλων οι πιο γνωστοί φυσικοί της Νέας Εποχής. Ο Bohm για παράδειγμα υποστηρίζει ότι η επικρατούσα σειρά των πραγμάτων που αποδεχόμαστε, και αυτά που διδασκόμαστε στα εργαστήρια για την δημιουργία του κόσμου, δεν είναι η αυστηρή πραγματικότητα . Πέρα και πίσω από αυτά υπάρχει μια πεπλεγμένη διαταγή, ο ρεαλισμός της αδιαίρετης ολότητας. Αυτή η ολότητα, όπως ένα ολόγραμμα, είναι παρούσα σε κάθε επεξηγημένο κομμάτι. Η πραγματικότητα, σύμφωνα, με τον Bohm, είναι μια αδιαίρετη ολότητα σε ρευστή κατάσταση. Όταν εστιάζουμε την προσοχή μας στην αντικειμενική πραγματικότητα ή στα υποκειμενικά συναισθήματα ξεχνάμε προσωρινά την ενότητα που τα χαρακτηρίζει. Η πνευματικότητα της Νέας Εποχής προσπαθεί να προσφέρει ενημέρωση γι’ αυτή την αδιαίρετη και συνεχώς μεταλλασόμενη ολότητα.

Επί χιλιετηρίδες οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είχαν μια κοινή πίστη: ότι το Σύμπαν ήταν έμψυχο. Ο Ήλιος, η Σελήνη και τα άστρα εκλαμβάνονταν ως ένα τεράστιο πλέγμα ζώσας συνείδησης, η οποία εξουσιάζονταν από μια Άπειρη διάνοια. Το Ον αυτό δεν ήταν διακριτό από τον κόσμο, αλλά ενυπήρχε στις διαδικασίες και τους κύκλους της φύσης. Ενώ διάφορες θρησκείες και φιλοσοφίες αναφέρονταν σ’ αυτό το υπέρτατο Ον με διαφορετικά ονόματα, ήταν σχεδόν ομόφωνη η αντίληψη ότι ο κόσμος ήταν έμψυχος. Στη νεοπλατωνική φιλοσοφία, ολόκληρο το σύμπαν αντιμετωπίζονταν ως ένας ζωντανός οργανισμός.

Ο οργανισμός αυτός είχε ιεραρχική δομή, έτσι ώστε το σύστημα του κόσμου να είναι μια «Μεγάλη Αλυσίδα της Ύπαρξης», περιφέρειες μέσα σε περιφέρειες που όλο και αυξάνονταν η διάμετρος τους, οι οποίες κορυφώνονταν στον ίδιο τον Κόσμο, την υπέρτατη, περικλείουσα τα πάντα, Ολότητα (Lovejoy, 1936). Τα άστρα και οι πλανήτες ήταν εκφράσεις των λειτουργιών του οργανισμού αυτού, όπως ακριβώς και τα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος είναι εκφράσεις και εργαλεία των λειτουργιών του. Κάθε ύπαρξη στη φύση αντιστοιχούσε σ’ αυτό το γενικό σχέδιο. Κάθε πράγμα ήταν τμήμα ενός μεγαλύτερου συνόλου, ενώ και το ίδιο ήταν ένα σύνολο που περιείχε τα δικά του επιμέρους τμήματα.

Η μοναδική κοσμοθεωρία που επικρατούσε σχετικά με τη φύση ήταν οι αντιστοιχίες ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα. Επίσημα, ήταν γνωστή ως το δόγμα του μακρόκοσμου και του μικρόκοσμου, μια αντίληψη που βασίζονταν στην αναλογία μεταξύ του όλου και των τμημάτων του – το κατώτερο ήταν ένας μικρόκοσμος του ανώτερου.

Οι αντιστοιχίες ερμηνεύονταν με την ερμητική έννοια των «oμοίων» και των «συμπαθειών». Τα «όμοια» ήταν οι δομές εκείνες που συμφωνούσαν ως προς το σχήμα τους, άσχετα αν διέφεραν ως προς το μέγεθος τους. Έτσι, οι αρχαίοι αντιλαμβάνονταν το Σύμπαν σαν ένα μεγάλο σύστημα ομοίων, τα οποία μειώνονταν σε μέγεθος, καθώς κατέρχονταν τις βαθμίδες της ζωής και τα οποία ενώνονταν από συντονισμένους δεσμούς «συμπάθειας» (Hall, 1936).

Το δόγμα ότι κάθε τι στο Σύμπαν ενώνεται με όλα τα άλλα, κυρίως εξαιτίας μυστικών συγγενειών, αποτέλεσε τη θεμελίωση της αστρολογίας. Αφού ο Άνθρωπος θεωρήθηκε καθρέφτης της κοσμικής τάξης, κάθε πλευρά της φυσικής και της ψυχικής ανατομίας του είχε το αντίστοιχο της στην ουράνια σφαίρα. 

Κάθε ανθρώπινη ύπαρξη ήταν ένας μικρόκοσμος – μια μινιατούρα του σύμπαντος – που αντικατόπτριζε το μακρόκοσμο, το Σύμπαν στην ολότητα του. Η ουσία της διδασκαλίας αυτής περικλείεται στο ερμητικό απόφθεγμα, «όπως επάνω, έτσι και κάτω.»

Κάθε άνθρωπος είναι μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου, ακριβώς όπως το κύμα είναι μέρος του ωκεανού από τον οποίο αναδύεται. Κατ’ αυτή την άποψη, οι πλανήτες δεν δημιουργούν γεγονότα στην γη όπως το ρολόι δεν δημιουργεί χρόνο,

Ο άνθρωπος αντικατοπτρίζει το Σύμπαν. Ο άνθρωπος είναι η μικρογραφία του σύμπαντος, αυτό δηλώνει απλά το δόγμα. Αφιερώνοντας σχεδόν όλη του τη ζωή στη διερεύνηση και τη σύγκριση θρησκειών και φιλοσοφιών, ο Smith κατέληξε ότι αυτή η θεμελιώδης αλήθεια είχε αναγνωριστεί και ήταν ζωντανή σε όλους τους ανθρώπους του κόσμου, την κατείχαν όλοι οι πολιτισμοί παγκοσμίως και την δίδαξαν τα μεγαλύτερα πνεύματα μέχρι τον 18ο αιώνα.

Ο Πλάτων δίδασκε ότι η Μία Ψυχή του Σύμπαντος, δήλωνε συγκεκριμένες μορφές ή ιδέες οι οποίες ήταν τα πρότυπα (σημ.μτφρ. ιδεατά) όλων των υφιστάμενων πραγμάτων. Αυτές οι θείες ιδέες – οι «Θεοί» και οι «Θεές» της ελληνικής μυθολογίας – είχαν τις δικές τους ορατές μορφές στα πλανητικά σώματα. Μία ψυχική ενέργεια, που προερχόταν από αυτές τις θεϊκές ιδέες και έρεε προς τα κάτω διαμέσου της ιεραρχίας της Υπαρξης, γονιμοποίησε τις νοητικές, βιολογικές και φυσικές βαθμίδες της Φύσης.

Ως εκ τούτου, το νόημα και η τάξη του κόσμου, εξαρτιόνταν από τις διάφορες κινήσεις και αλληλεπιδράσεις των πλανητικών θεών οι οποίοι ενσάρκωναν τις ιδέες όλων των πραγμάτων. Ανθρώπινοι νόες, ή ψυχές ήταν δομημένοι σύμφωνα με το σχέδιο της Ψυχής του Σύμπαντος. Οι θεοί που κυβερνούσαν τους ουρανούς ήταν επίσης οι «έμφυτες ιδέες» της ανθρώπινης συνείδησης. Ο Ελβετός ψυχίατρος, Κάρλ Γιούνγκ, αποκάλεσε αργότερα αυτούς τους εσωτερικούς θεούς, αρχέτυπα και δομικά στοιχεία της ανθρώπινης ψυχής.

Ο Αριστοτέλης, μαθητής του Πλάτωνα, δίδασκε ότι η βασική αρχή και το τελικό αίτιο όλων των κινήσεων στη φύση ήταν το τέλος ή ο σκοπός κάθε πράγματος. Η θεωρία της εξέλιξης που προέκυψε από τις θείες ιδέες(ιδεατά) είναι γνωστή ως τελεολογικό αίτιο. Ο Αριστοτέλης πίστευε ότι η δύναμη της έλξης ήταν καλύτερο πρότυπο από την προώθηση, καθώς τα πράγματα περισσότερο δελεάζονται παρά καθοδηγούνται.

Η Τελεολογία βασίστηκε στην ιδέα ότι κάθε τι στο φυσικό κόσμο είναι το αποτέλεσμα (αισθητά) πραγμάτων ανώτερων(ιδεατά, ιδέες) από το ίδιο. Το Αίτιο, πάντοτε είναι προς τα κάτω, από το ανώτερο στο κατώτερο, από το περισσότερο στο λιγότερο. Το κατώτερο Αίτιο προϋποθέτει ότι τα πράγματα κινούνται καθοδηγούμενα από εκείνα που τα συμπληρώνουν, μια πλήρωση που συμβαίνει στον βαθμό που τα ίδια προσαρμόζονται στην δική του ομοιότητα. Οι άνθρωποι για παράδειγμα, συμπεριφέρονται με συγκεκριμένους τρόπους επειδή έχουν εμψυχωθεί με τις ίδιες θεϊκές ορμές γιατί ενσαρκώθηκαν από τους πλανητικούς θεούς. Καθώς οι πλανήτες φαίνονταν πολύ μακρινοί, το κατώτερο αίτιο ονομάστηκε επίσης «έλξη από απόσταση».

Το κατώτερο αίτιο μπορεί να αντιπαραβληθεί ικανοποιητικά ή ουσιαστικά με τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Στο σχέδιο του Αριστοτέλη, η δύναμη πλανητών δεν ήταν ικανή να προκαλεί γεγονότα στη γη με γραμμικό ή νομοτελειακό τρόπο, αλλά απηχούσε τις αναλογικές δομές και την πορεία εξέλιξης των κατώτερων στρωμάτων της ιεραρχίας. Εάν η ανθρώπινη συμπεριφορά ανταποκρινόταν στις πλανητικές κινήσεις, τούτο δεν συνέβαινε επειδή οι πλανήτες προκαλούσαν αυτή τη δράση, αλλά εξαιτίας της κρυφής συγγένειας μεταξύ ανθρώπων και θεών.

Κατά τη διάρκεια του 16ου και του 17ου αιώνα, ο κόσμος θεωρούνταν μια τεράστια μηχανή: αυτή ήταν και η επικρατούσα επιστημονική μεταφορά της τότε μοντέρνας εποχής. Κατά τη διάρκεια όμως του προηγούμενου αιώνα, πραγματοποιήθηκε μια στροφή από τη μηχανιστική προς την οικολογική αντίληψη του κόσμου.

Από την εποχή του Νεύτωνα (1642-1727), οι φυσικοί πίστευαν ακράδαντα ότι όλα τα φυσικά φαινόμενα μπορούν τελικά να αναχθούν στις ιδιότητες των λεγόμενων στοιχειωδών σωματιδίων. Στη δεκαετία του '20, ωστόσο, η κβαντική θεωρία τους ανάγκασε να δεχτούν ότι τα αδιαίρετα σωματίδια της Κλασικής Φυσικής διαλύονται στο υποατομικό επίπεδο σε... κυματοειδή πρότυπα (patterns) πιθανοτήτων. Και σαν αυτό να μην αποτελούσε αρκετά μεγάλο σοκ, τα πρότυπα αυτά δεν αναπαριστούν πιθανότητες αντικειμένων, αλλά πιθανότητες αλληλοσυνδέσεων. Τα υποατομικά σωματίδια δεν νοούνται ως μεμονωμένες οντότητες: μπορούν να κατανοηθούν μόνον ως αλληλοσυνδέσεις ή συσχετισμοί μεταξύ διαφόρων διαδικασιών παρατήρησης και μέτρησης.

Με άλλα λόγια, τα υποατομικά σωματίδια δεν είναι «αντικείμενα», αλλά αλληλοσυνδέσεις μεταξύ αντικειμένων που και αυτά, με τη σειρά τους, είναι αλληλοσυνδέσεις μεταξύ άλλων αντικειμένων κ.ο.κ. Αυτός είναι ο τρόπος της Κβαντικής Φυσικής να μας δείξει ότι δεν μπορούμε να αποσυνθέσουμε τον κόσμο σε μεμονωμένα, αυθύπαρκτα στοιχειώδη αντικείμενα. Όσο στρέφουμε την προσοχή μας από τα μακροσκοπικά αντικείμενα στα άτομα και στα υποατομικά σωματίδια, η φύση δεν μας δείχνει μεμονωμένους δομικούς λίθους.

Ενώ στην Κλασική Μηχανική οι ιδιότητες και η συμπεριφορά των μερών καθορίζει αυτήν του συνόλου, στην Κβαντομηχανική η κατάσταση αντιστρέφεται: τώρα είναι το όλον που καθορίζει τη συμπεριφορά των μερών. Τι γνωρίζουμε λοιπόν σήμερα.

1. Ύλη και ενέργεια εναλλάσσονται. Η ύλη μπορεί να γίνει ενέργεια και η ενέργεια μπορεί να γίνει ύλη σύμφωνα με την φόρμουλα του Αϊνστάιν Ε=mc2, όπως στην πυρηνική ενέργεια και στην ατομική βόμβα. Δηλαδή το περιοδικό που κρατάτε στο χέρι σας είναι μια λεπτή μορφή ενέργειας που έχει πάρει την μορφή της ύλης που κρατάτε. Το σώμα σας είναι η ίδια ενέργεια που έχει πάρει την μορφή του σώματος σας. Όλη η ύλη είναι και ενέργεια. Η δομή του κάθε ατόμου ή μορίου είναι, τελικά, ενέργεια.

2. Σωματίδια μπορούν να φαίνονται σαν ύλη ή / και σαν κύματα. Μπορεί κάτι να συμπεριφέρεται τώρα σαν σωματίδιο και μετά σαν κύμα απλωμένο μέσα στο χώρο. Όταν παρατηρούμε φωτόνια και ηλεκτρόνια αλλάζουν συμπεριφορά. Μια στιγμή είναι σαν ύλη και μετά από λίγο είναι σαν απλωμένα κύματα ενέργειας.

3. Ο παρατηρητής επιδρά στο παρατηρούμενο. Η αρχή του Χαϊζενμπεργκ είναι ότι δεν μπορούμε να ορίσουμε ταυτόχρονα τη θέση και την ταχύτητα ενός σωματιδίου. Μπορεί να μετρήσουμε είτε το ένα είτε το άλλο. Ο Γ. Βίγκνερ θεωρεί ότι όταν παρατηρούμε ένα σωματίδιο επιδρούμε στην συμπεριφορά του. Δεν μπορούμε να παρατηρούμε κάτι ή κάποιον χωρίς να επιδρούμε σε αυτό. Αυτό σημαίνει ότι σαν παρατηρητές έχουμε μια αλληλοεπίδραση σε όλα που υπάρχουν γύρω μας. Μπορούμε να κάνουμε μια ψυχολογική παρομοίωση εδώ, λέγοντας ότι οι πεποιθήσεις, τα συναισθήματα οι προσδοκίες και οι προκαταλήψεις μας έχουν μεγάλη επίδραση στους γύρω μας. (Δεν θα συμφωνήσουν όλοι οι επιστήμονες με αυτό.) Μπορούμε να φανταστούμε τους άλλους σαν κύματα πιθανοτήτων που μπορούνε να συμπεριφέρονται με διάφορους τρόπους και ότι ο καθένας, ανάλογα με δικά του συναισθήματα και προκαταλήψεις, έλκει από αυτά τα άτομα διαφορετικές συμπεριφορές. Με άλλα λόγια, αν εγώ περιμένω απόρριψη, επιθετικότητα ή αδιαφορία από τους άλλους, σαν παρατηρητής θα έλκω ακριβώς αυτά και επίσης θα τα «βλέπω» ακόμα και όταν δεν υπάρχουν. Θα προβάλω επάνω στους άλλους και τη ζωή αυτά που περιμένω και αυτά που αντιστοιχούν στους φόβους και στις προσκολλήσεις μου. Έτσι θα μπορούσε κάνεις να συμπεραίνει ότι σύμφωνα με την Κβαντική φυσική έχουμε πολύ περισσότερη αλληλοεπίδραση με το περιβάλλον μας σε σύγκριση με την Νευτώνεια φυσική όπου η «πραγματικότητα» ήταν έξω από μας και αυτά που γίνονταν ήταν πάντα ανεξάρτητα από το τι πιστεύουμε εμείς και πως νιώθουμε. Στην Κβαντική αντίληψη ο παρατηρητής δεν είναι ποτέ ανεξάρτητος από αυτά που παρατηρεί.

4. Αυτό που αντιλαμβανόμαστε σαν πυκνή και αδιαπέραστη ύλη είναι στην πραγματικότητα κενό – μεγάλα πεδία (σύννεφα) ηλεκτρονίων με ελάχιστη ύλη ή συμπαγή ενέργεια στο κέντρο. Ζούμε σε ένα σύμπαν δημιουργημένο από «αντικείμενα» που είναι στην πραγματικότητα 99% κενό. Τελικά η ύλη όπως την γνωρίζουμε είναι μια κατασκευή των ανθρωπίνων αισθήσεων. Παρόλο που είναι 99.99 κενή, συμφωνούμε όλοι υποσυνείδητα να είναι «στερεή» και μπορούμε να στηριχτούμε πάνω της, δεν μπορούμε να περάσουμε μέσα από αυτή, ούτε να δούμε μέσα από αυτή (εκτός από διαφανή ύλη – όπως ένα τζάμι). Η αλήθεια ότι η ύλη είναι άδεια και τελικά μια ομαδική συνδημιουργία της ανθρώπινης συνειδητότητας, επαναλαμβάνεται συνεχεία στο έργο «Τι στο…. Μπίιιπ Ξέρουμε» και επίσης στις εκπομπές «Το Σύμπαν που Αγάπησα.». Φαίνεται ότι σαν ψυχές στην εξέλιξη έχουμε συμφωνήσει να δημιουργήσουμε αυτή την υλική τρισδιάστατη πραγματικότητα που είναι απλώς μια από πολλές πιθανές διαμορφώσεις της οικουμενικής ενέργειας ή της απεριόριστης άμορφης ενέργειας του κενού. Έχουμε συμφωνήσει σε αυτό το πείραμα, δηλ. στην υλοποίηση, μάθηση και εξέλιξη και συμφωνούμε να βιώσουμε την «ύλη» μας σαν στέρεη παρόλο που είναι 99.99 % κενή. Σε άλλα μέρη του σύμπαντος τα άτομα είναι λιγότερα κενά – όπως κοντά σε μια μαύρη τρύπα όπου υπολογίζουν ότι ένα κυβικό εκατοστό ύλης θα ζυγίσει 10.000.000.000 κιλά. Έτσι ο ανθρώπινος νους δημιουργεί την ψευδαίσθηση της στέρεης ύλης και των ξεχωριστών αντικείμενων με το σκοπό να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για την εξέλιξη μέσα από τις ψευδαισθήσεις αυτές.

5. Έχει παρατηρηθεί ότι ένα σωματίδιο μπορεί να εμφανιστεί από το κενό και να ξαναχαθεί εκεί. Είναι εκεί και μετά δεν είναι εκεί, και μετά πάλι είναι εκεί. Φαίνεται ότι το κενό και η ύλη είναι ένα και το αυτό. Η ύλη τελικά είναι απλώς ενέργεια που έχει δεχτεί πληροφορίες που την διαμορφώνουν σε υλικά σωματίδια που μπορούν επίσης να γυρίσουν στην αρχική τους κατάσταση μέσα στο «κενό» που είναι γεμάτο με σχεδόν απεριόριστη άμορφη ενέργεια. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα μας δίνουν μορφή σε μια άμορφη ενέργεια κάνοντας την να γίνεται το σώμα μας και ακόμα (ομαδικά) τα αντικείμενα και το περιβάλλον γύρω μας. Σύμφωνα με το φυσικό Fritzjof Capra στο βιβλίο του Tο Ταό της Φυσικής, «Aυτά τα δυναμικά σχέδια από ενεργειακές δέσμες σχηματίζουν τις σταθερές, πυρηνικές, ατομικές και μοριακές δομές που συγκροτούν την ύλη και της δίνουν τη μακροσκοπική στέρεη όψη της, κάνοντάς μας έτσι να πιστεύουμε πως είναι φτιαγμένη από κάποια υλική ουσία. Στο μακροσκοπικό επίπεδο αυτή η ένδειξη ουσίας είναι μία χρήσιμη προσέγγιση, αλλά στο ατομικό επίπεδο δεν έχει πια νόημα. Tα άτομα αποτελούνται από σωμάτια κι αυτά τα σωμάτια δεν είναι φτιαγμένα από κάποια υλική ουσία. Όταν τα παρατηρούμε, δε βλέπουμε ποτέ ουσία. Αυτό που παρατηρούμε είναι δυναμικοί διασχηματισμοί, που αλλάζουν ο ένας μέσα στον άλλον – ένας συνεχής χορός ενέργειας».

6. Ακόμη πιο περίεργο είναι ότι ένα σωματίδιο μπορεί να εμφανιστεί συγχρόνως σε πάνω από μία θέση. Σ’ ένα πείραμα ένα σωματίδιο εμφανίστηκε σε 3000 μέρη συγχρόνως. Εδώ σηκώνουμε τα χέρια μας ψηλά. Πως να εξηγήσουμε το γεγονός ότι οι επιστήμονες φωτογραφίζουν ένα σωματίδιο που φαίνεται να είναι σε πολλά μέρη συγχρόνως; Η μονή λύση είναι να αλλάξουμε την αντίληψη μας για το τι είναι ύλη και τι είναι χώρος και χρόνος. Τα αποτελέσματα αυτά – που δεν τα αμφισβητεί κανένας επιστήμονας – ίσως να εξηγούνται, εγκαταλείποντας τα στενά όρια που έχουμε για το χώρο και το χρόνο. Οι καθηγητές κ. Δανέζης και Θεοδοσίου, αστροφυσικοί του Πανεπιστήμιου Αθηνών, δεν διστάζουν να δηλώσουν επανειλημμένα ότι στην αλήθεια ο χρόνος και χώρος όπως τα βιώνουμε δεν υπάρχουν – είναι ψευδαισθήσεις του ανθρώπινου νου και των ανθρώπινων αισθήσεων. Ίσως εδώ βρίσκεται το κλειδί και η απάντηση στο φαινόμενο ότι ένα σωματίδιο φαίνεται σε πολλά μέρη συγχρόνως.

7. Εμπλοκή – μη τοπική επίδραση, κατά την οποία ένα σωματίδιο μπορεί να έχει μία εμπλοκή με ένα άλλο, έτσι ώστε να μπορούμε να επιδρούμε στο σωματίδιο αυτό, όταν επηρεάζουμε ένα άλλο σωματίδιο που είναι μακριά από αυτό, αλλά με το οποίο βρίσκεται κατά κάποιο τρόπο σε αόρατη σύνδεση, όχι φυσική .
Πάλι δεν καταλαβαίνουμε το μηχανισμό της άμεσης αλληλοεπίδρασης μεταξύ σωματιδίων που είναι μακριά το ένα από το άλλο. Φαίνεται ότι πάλι υπάρχει ανάγκη να αναθεωρήσουμε τα στεγανά του χώρου και χρόνου – επειδή πιθανές εξηγήσεις θα ήταν ότι δεν υπάρχει χώρος μεταξύ των σωματιδίων αυτών – παρόλο που φαίνεται να είναι μακριά το ένα από το άλλο. Αν στην αλήθεια δεν υπάρχει χώρος, τότε είναι φυσικό ότι το ένα επηρεάζεται από το άλλο.
Τέτοια φαινόμενα όμως συμβαίνουν συχνά σε ψυχολογικό και πνευματικό επίπεδο. Ανθρωποι με «εμπλοκή», όπως δίδυμα αδέλφια, γονείς και παιδιά, σύντροφοι, μπορεί να βιώνουν αυτό που συμβαίνει στον άλλον παρόλο που ο αλλος είναι χιλιόμετρα μακριά.

8. Κβαντικά άλματα. Τα ηλεκτρόνια μπορούν να αλλάζουν θέση, στιγμιαία. Ξαφνικά εμφανίζονται σε μια άλλη τροχιά με ανώτερη ή χαμηλότερη ενέργεια ή απόσταση από τον πυρήνα. Η κβαντική αλλαγή έχει γίνει σύνθημα της εποχής μας. Χρησιμοποιείται για να εννοεί μια αλλαγή που δεν παίρνει χρόνο αλλά που γίνεται άμεσα, στιγμιαία, ακαριαία. Υπάρχουν και νέες εναλλακτικές θεραπείες που βασίζονται στην δυνατότητα της άμεσης – χωρίς χρόνο και διαδικασία – αλλαγής ή θεραπείας.

9. Κβαντικά πεδία πιθανοτήτων, όπου υπάρχει μια «εσωτερική» αόρατη τάξη, σύμφωνα με τον Ντέϊβιντ Μπόμ, (μαθητή του Αϊνστάιν) όπου όλα τα σωματίδια και κύματα του σύμπαντος αλληλοαγγίζονται και αλληλοεπιδρούν ανεξαρτήτως χώρου και χρόνου. Τίποτα δεν είναι ξεχωριστό. Υπάρχει μόνο ένα αδιαφοροποίητο πεδίο από ανεκδήλωτες, ακόμη, πιθανότητες. Μερικοί αντιλαμβάνονται το πεδίο αυτό σαν την πρωταρχική συνειδητότητα. Αυτό το πεδίο εκδηλώνεται σαν εξωτερική ορατή τάξη ή κόσμος όντων, αντικείμενων και γεγονότων μόλις αρχίσουμε να το παρατηρούμε και, στην πραγματικότητα, να το δημιουργούμε με την παρατήρηση μας, μέσω των υποσυνείδητων πεποιθήσεων.

10. Σ’ αυτό το επίπεδο της ύπαρξης, που ονομάζεται εσωτερική τάξη, κβαντικό πεδίο ή πρωταρχική συνειδητότητα: 

α) Όλα τα σωματίδια και κύματα αλληλοσυνδέονται ανεξαρτήτως χώρου και χρόνου.

β) Δεν υπάρχει χώρος, επειδή ένα σωματίδιο μπορεί να βρίσκεται σε πάνω από ένα σημείο συγχρόνως και επηρεάζεται από τις επιρροές που δέχεται ένα άλλο σωματίδιο με το οποίο δεν είναι φανερά συνδεδεμένο.

γ) Δεν υπάρχει χρόνος, επειδή δεν χρειάζεται χρόνος για ένα σωματίδιο προκειμένου να εμφανιστεί σε άλλη θέση και μπορεί να εμφανιστεί σε πάνω από μία θέση συγχρόνως.

δ) Ένα αποτέλεσμα δεν εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από μια τοπική αιτία, εφόσον όλα είναι συνδεδεμένα μέσα σε ένα ενιαίο χώρο και χρόνο και συνεπώς κάθε τι επιδρά πάνω σε κάθε τι και όλα επηρεάζονται από κάθε τι- μέσα στον ενιαίο χώρο και χρόνο.

ε) Δεν υπάρχουν ξεχωριστά όντα, αντικείμενα, γεγονότα ή καταστάσεις. Όλα αυτά αντιστοιχούν στον συγκεκριμένο παρατηρητή του οποίου γίνονται αντικείμενα παρατήρησης.

11. Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, το αντικείμενο της παρατήρησης ξεπηδάει από το κβαντικό πεδίο παίρνοντας συγκεκριμένη μορφή και μετρήσιμη υπόσταση μόνο όταν ο παρατηρητής το παρατηρήσει. Μπορούνε να παρομοιάσουμε το κβαντικό πεδίο, σημείο μηδέν ή οικουμενική συνειδητότητα με το αγνό άσπρο φως της τηλεόρασης πριν να μορφοποιηθεί από εντολές ή πληροφορίες από κάποιο σταθμό. Όταν δέχεται πληροφορίες, μορφοποιείται – αλλά η αληθινή φύση του στην οποία γυρίζει ξανά και ξανά είναι το λευκό αγνό φως. Όλες οι εικόνες που εμφανίζονται στην οθόνη αποτελούνται από το ένα φως. Αν υπάρχει μια σκηνή με αγάπη, έρωτα, βία, κωμωδία ή σύγκρουση, όλοι και όλα, και οι αλληλοεπιδράσεις μεταξύ τους που εμφανίζονται στην οθόνη, αποτελούνται από το ένα αγνό αρχικό φως. Με την ίδια έννοια, φαίνεται ότι όλη η ύλη γύρω μας – άνθρωποι, ζώα, φυτά, περιβάλλον και αντικείμενα είναι προσωρινές εκφράσεις της μιας οικουμενικής συνειδητότητας ή του ενός κβαντικού πεδίου ή υπονοούμενη τάξη του Ντέϊβιντ Μπόμ.

Σε αυτό το πεδίο όλα είναι ένα. Μερικοί φυσικοί συμφωνούν ότι είναι η συλλογική συνειδητότητα των όντων που διαμορφώνει την αγνή οικουμενική συνειδητότητα στις μορφές που προσωρινά παίρνει και μέσω των οποίων μορφών εκδηλώνεται.

Με άλλα λόγια, αν όντως ο παρατηρητής κάνει το πεδίο πιθανοτήτων να πραγματοποιείται σαν μια μόνο πραγματικότητα στην δική μας υλική υπόσταση, τότε είναι μάλλον οι συγκεκριμένες πεποιθήσεις, συναισθήματα, προσδοκίες και προκαταλήψεις μας που συντονίζονται με, ή έλκουν από, ή διαμορφώνουν το πεδίο πιθανοτήτων, ώστε να γίνει η δική μας συγκεκριμένη προσωπική και ομαδική πραγματικότητα.

Επομένως εμείς τελικά δημιουργούμε την πραγματικότητα μας κυριολεκτικά με τις πεποιθήσεις, συναισθήματα προκαταλήψεις και στάση ζωής. Επίσης έλκουμε καταστάσεις που ευνοούν τα μαθήματα και την εξέλιξη μας. Παρόλο που αυτές οι καταστάσεις μας δίνουν την ευκαιρία της εξέλιξης και την απελευθέρωση από την άγνοια και τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε μια πολύ πιο όμορφη πραγματικότητα για μας και τους άλλους, συχνά δεν τα βλέπουμε έτσι και σαν προσωπικότητες νιώθουμε φόβο, αδικία και θυμό για τις ευκαιρίες αυτές. Αυτό που θέλει η ψυχή για την εξέλιξη της δεν αρέσει πάντα στην προσωπικότητα που έχει άγνοια της αληθινής μας φύσης και φοβάται την αλλαγή.

Τι σημαίνουν όλα αυτά στην ψυχολογική και πνευματική μας ζωή.

Χρειάζεται να αλλάξουμε τις κοινά αποδεκτές πεποιθήσεις και παγιωμένες αντιλήψεις (σκεπτομορφές) σχετικά με την φύση της πραγματικότητας από την φυσική του Νεύτωνα, που όντα και πράγματα είναι ξεχωριστά, χωρίς έλεγχο στις δυνάμεις που τα κυβερνάνε, στην νέα κβαντική αντίληψη της πραγματικότητας, σύμφωνα με την οποία όλοι προερχόμαστε από μία πηγή και είμαστε οι πραγματικοί δημιουργοί της πραγματικότητας μας. Η Κβαντική φυσική δεν ακυρώνει τους νόμους του Νεύτωνα σε σχέση με τα αντικείμενα και τα γεγονότα, απλώς εξηγεί ότι οι νόμοι αυτοί δεν ισχύουν στο υποατομικό επίπεδο της δημιουργίας, από το οποίο όλα τα αντικείμενα, όντα και γεγονότα αποτελούνται.

1. Πολλοί πνευματικοί δάσκαλοι και ορισμένοι επιστήμονες ταυτίζουν το κβαντικό πεδίο με το πεδίο της πρωταρχικής συνειδητότητας, που περιέχει όλες τις πιθανότητες από τις οποίες όλα εκδηλώνονται. Είμαστε όλοι εκφράσεις μιας οικουμενικής συνειδητότητας. Αυτό σημαίνει ότι και τα παιδιά σας, ο σύντροφος, οι γονείς, οι φίλοι και οι συνεργάτες, και ακόμα οι Τούρκοι, Αλβανοί, Αμερικάνοι, Αφρικανοί, Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Βουδιστές, Μαύροι, Λευκοί, Κίτρινοι, φτωχοί και πλούσιοι και ακόμα αυτοί που δεν μας αρέσουν και όλα τα άλλα όντα που μοιράζονται τον πλανήτη ή και το σύμπαν μαζί μας είναι εκφράσεις αυτής της οικουμενικής συνειδητότητας.

2. Το σώμα και ο νους μας είναι οι πιο περιορισμένες όψεις της πραγματικότητας μας. Στο βαθύτερο επίπεδο του εαυτού μας είμαστε ενέργεια – κενό – συνειδητότητα.

3. Οι προγραμματισμοί, οι ιδέες και οι πεποιθήσεις μας, μας αναγκάζουν να διαμορφώσουμε την προσωπική, υποκειμενική και μοναδική έκφανση του κβαντικού πεδίου – πρωταρχικής συνειδητότητας, που εμείς ονομάζουμε «σώμα», «ζωή» και «πραγματικότητά» μας.

4. Βασικά αντιλαμβανόμαστε και δημιουργούμε μια πραγματικότητα, που βασίζεται στις εμπειρίες, στους προγραμματισμούς, στις πεποιθήσεις, στα συναισθήματα και στις προσδοκίες μας. Είμαστε θύματα του παρελθόντος μας. Αφήνουμε τις εμπειρίες και συμπεράσματα του παρελθόντος μας να περιορίζουν την αντίληψη τις πεποιθήσεις και την πραγματικότητα του παρόντος.

5. Μπορούμε να δημιουργήσουμε μια νέα πιο ευτυχισμένη, πιο αρμονική πραγματικότητα αν αλλάξουμε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τους άλλους και τη ζωή.

6. Επιδρούμε στους άλλους και στον κόσμο γύρω μας θετικά και αρνητικά με τους τρόπους που σκεφτόμαστε, νιώθουμε και συμπεριφερόμαστε. Οι άνθρωποι και η ζωή γενικά είναι ένα καθρέφτισμα που καθρεφτίζει σε μας τον τρόπο που σκεφτόμαστε – και ειδικά αυτά που φοβόμαστε, απορρίπτουμε, μισούμε και γενικά δεν αγαπάμε. Καθρεφτίζει επίσης αυτά που αγαπάμε και αυτά που θέλουμε.

7. Ο παρατηρητής, το παρατηρούμενο, η διαδικασία της παρατήρησης είναι όλα ένα και έχουν την πηγή τους στο κβαντικό πεδίο / ανεκδήλωτη συνειδητότητα. 

Εμείς και αυτό που βλέπουμε και ακόμα η διαδικασία να βλέπουμε, είναι όλα τελικά ένα – εκφράσεις μιας συνειδητότητας.

 Επιλογές, επεξεργασία, επιμέλεια δημοσιεύσεων/αναδημοσιεύσεων Πλωτίνος

Μυσταγωγία- Μυθαγωγία