Εσωτερική και εξωτερική γνώση - Rudolf Steiner

«Περίπου τρεις χιλιάδες χρόνια πριν, κατά τη διάρκεια της άνθησης του αρχαίου Eλληνικού πολιτισμού, υπήρχαν σχολές που ήταν πολύ διαφορετικές από αυτές που υπάρχουν σήμερα. Η βάση αυτών των αρχαίων σχολών, συνίστατο στην πεποίθηση ότι ο άνθρωπος έπρεπε πρώτα απ’ όλα να αναπτύξει νέες δυνατότητες στην ψυχή του, πριν καταστεί ικανός να φτάσει στην αληθινή γνώση σχετικά με την ανθρωπότητα.

Στα μυστήρια ( τις πνευματικές βάσεις από τις οποίες προέκυψαν όλες οι μορφές μάθησης), οφείλεται το γεγονός ότι σε αυτούς τους αρχαίους χρόνους, οι πιο πρωτόγονες ψυχικές δυνατότητες δεν έρεπαν προς το ονειρικό και το οραματικό. Αυτή η κατάσταση έφτασε σε ένα τέλος λίγο πολύ ταυτόχρονα με την ίδρυση των πανεπιστημίων μας - κατά το δωδέκατο, δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο αιώνα.

Από εκείνη τη περίοδο προσεγγίζουμε μόνο με τον ορθολογιστικό τρόπο. Ο ορθολογισμός οδηγεί αφενός σε μια ισχυρή λογική, και αφετέρου σε καθαρό υλισμό. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων αιώνων έχει συσσωρευτεί ένα τεράστιο απόθεμα εξωτερικής γνώσης στους τομείς της βιολογίας, της φυσιολογίας, και άλλους κλάδους της έρευνας που είναι εισαγωγικοί για τη μελέτη της ιατρικής.

Πράγματι, υπάρχει ένα τεράστιο πλήθος παρατηρήσεων από το οποίο μπορούμε ακόμη να αντλήσουμε ανυπολόγιστο αριθμό γνώσεων και πληροφοριών. Αλλά κατά τη διάρκεια αυτών των αιώνων, όλες αυτές οι γνώσεις που συνδέονται με τον άνθρωπο και θα μπορούσαννα αποκτηθούν μόνο με την πνευματική όραση, έσβησαν εντελώς και εξαφανίστηκαν.»

Απόσπασμα: Ανθρωποσοφική Ιατρική Έρευνα / Rudolf Steiner, Λονδίνο 1924
 

 Επιλογές, επεξεργασία, επιμέλεια δημοσιεύσεων/αναδημοσιεύσεων, 

Πλωτίνος - Μυσταγωγία - Μυθαγωγία

Απόκρυφος λόγος περί παλιγγενεσίας, Ερμής o Τρισμέγιστος

- Τώρα, πατέρα, είμαι έτοιμος αποξένωσα το πνεύμα μου από την πλάνη του κόσμου. Ετσι τώρα συμπλήρωσε τις ελλείψεις μου, σύμφωνα με όσα είχες πει όταν υποσχέθηκες ότι θα μου μεταδώσεις τη δοξασία της παλιγγενεσίας. Γιατί αγνοώ, Τρισμέγιστε, από ποια μήτρα μπορεί ο άνθρωπος να ξαναγεννηθεί και από ποιο σπέρμα.

- Η Σοφία, παιδί μου, είναι η μήτρα που κυοφορεί στη σιγή, ενώ το σπέρμα είναι το αληθινό αγαθό.

- Ποιος όμως είναι ο σπορέας πατέρα; Γιατί όλα αυτά τα ζητήματα τα αγνοώ.

- Είναι το θέλημα Θεού, παιδί μου.

- Πες μου κι αυτό. Ποιος συντελεί και ολοκληρώνει το έργο;

- Ενας άνθρωπος που είναι παιδί του Θεού και που ενεργεί με το θέλημα του Θεού.

- Και τι φύση είναι αυτός που γεννιέται πατέρα;

- Ασφαλώς, τι άλλο, είναι θεός, Θεός υιός, το παν μέσα στο καθετί. Δεν έχει μέρος της σωματικής ουσίας, αλλά μετέχει της νοητής ουσίας, αποτελούμενος από όλες τις δυνάμεις.

- Αινίγματα μου λες πατέρα.

- Αυτή η δοξασία δεν διδάσκεται παιδί μου, αλλά ο Θεός, όταν θελήσει, την επαναφέρει στην μνήμη μας.

- Αυτό που λες φαίνεται αδύνατον, και παραβιάζει τον κοινό νου. Γι’ αυτό δίκαια μπορώ να αντιτείνω: «Μήπως είμαι ξένος προς τη γενιά του πατέρα μου;» Μην είσαι απρόθυμος πατέρα, γνήσιος γιος σου είμαι. Δέξου να μου εκθέσεις σε πλάτος τον τρόπο της αναγέννησης.

- Τι να πω παιδί μου; Αυτό το πράγμα δεν διδάσκεται ούτε μπορείς να το αντιληφθείς με τα υλικά σου μάτια. Το μόνο που έχω να πω είναι το εξής: Βλέπω μέσα μου μια άυλη ιδέα, γεννημένη χάρις στο έλεος του Θεού, κι εγώ ο ίδιος βγήκα από τον εαυτό μου και είναι σε ένα αθάνατο σώμα. Και είμαι τώρα όχι ό,τι ήμουν πριν, αλλά αναγεννήθηκα βέβαια στο νου και έχει διαλυθεί η πρώτη μου μορφή. Δεν είμαι πια χρωματισμένος, ούτε μπορεί κανείς να με αγγίξει, ούτε να με μετρήσει. Είμαι ξένος τώρα προς αυτά και προς όσα αντιλαμβάνεσαι βλέποντας με τη σωματική σου όραση. Με τέτοια μάτια δεν μπορεί να με δει κανείς παιδί μου.

- Σε μανία και οίστρο του νου με έριξες πατέρα. Μήπως κι εγώ δεν βλέπω τον εαυτό μου;

- Είθε παιδί μου, και σύ να βγεις από τον εαυτό σου και να δεις, όχι όπως εκείνοι που ονειροπολούν στον ύπνο, αλλά χωρίς ύπνο.

- Τώρα πατέρα, με έφερες σε απορία, γιατί βλέπω το παράστημά σου όπως ήταν και πριν, καθώς και τον ίδιο χαρακτήρα.

- Και σ’ αυτό πλανάσαι, γιατί η θνητή μορφή κάθε μέρα αλλάζει, μεταβάλλεται με τον χρόνο, αυξανόμενη και μειούμενη, σαν κάτι απατηλό.

 - Τι είναι λοιπόν αληθινό Τρισμέγιστε;

- Εκείνο που δεν θολώνει, που δεν περιορίζεται, που δεν έχει χρώμα και σχήμα, το γυμνό, το φωτεινό, το αντιληπτό στον εαυτό του, το αμετάβλητο, το αναλλοίωτο, το αγαθό.

- Είμαι πράγματι σε μανία πατέρα, έχοντας χάσει τη λογική που είχα ως τώρα. Νόμιζα ότι έχω γίνει σοφός από σένα, αλλά τώρα, λέγοντάς μου αυτά, δεν μπορώ να σε καταλάβω με τις αισθήσεις μου.

- Κι όμως έτσι έχουν τα πράγματα παιδί μου. Το ένα που κινείται ανοδικά, το άλλο που κινείται καθοδικά, το τρίτο που είναι υγρό ως ύδωρ, και ο αέρας που αναπνέουμε, γίνονται αντιληπτά από τις αισθήσεις. Όμως εκείνο που είναι ανόμοιο προς αυτά πως είναι δυνατόν να το αντιληφθείς με τις αισθήσεις;

- Είμαι δηλαδή ανίκανος γι’ αυτό πατέρα;

- Μην το λες αυτό παιδί μου. Έλκυσέ το προς τον εαυτό σου και θα έρθει. Θέλησέ το και θα γίνει. Κατάργησε τις αισθήσεις του σώματος, και τότε θα λάβει χώρα η γέννηση της θεότητας. Πρέπει να καθαρίσεις τον εαυτό σου από τις άλογες τιμωρίες της ύλης.

- Έχω, λοιπόν, τιμωρούς μέσα μου, πατέρα;

- Όχι λίγους παιδί μου. Αλλά πολλούς και φοβερούς.

- Τους αγνοώ πατέρα.

- Ακριβώς αυτή η άγνοια είναι η πρώτη τιμωρία, δεύτερη είναι η λύπη, τρίτη η ακράτεια, τέταρτη η επιθυμία, πέμπτη η αδικία, έκτη η πλεονεξία, έβδομη η απάτη, όγδοη ο φθόνος, ένατη ο δόλος, δέκατη η οργή, ενδέκατη η προπέτεια, δωδέκατη η κακία. Αυτές όλες είναι δώδεκα. 
Όμως πίσω από αυτές κρύβονται πολλές άλλες, οι οποίες μέσω της αίσθησης αναγκάζουν τον άνθρωπο να πάσχει, δηλαδή εκείνον που είναι αλυσοδεμένος στο δεσμωτήριο του σώματος. 
Αντίθετα, απομακρύνονται ομαδικά, και έτσι συνίσταται ο Λόγος. 
Αυτός είναι ο τρόπος της παλιγγενεσίας. 
Γι’ αυτό σώπασε παιδί μου και πρόσεξε τις σκέψεις σου. 
Τότε δεν θα παύσει το έλεος να κατέρχεται σε μας από το Θεό. 
Οι δυνάμεις του Θεού σε εξαγνίζουν, έχουν έλθει για την ανασύσταση του λόγου. 
Ήλθε σε μας η γνώση του Θεού, και η άγνοια εξαφανίστηκε. 
Ήλθε σε μας η χαρά, η λύπη φεύγει προς εκείνους που έχουν χώρο γι’ αυτή. 
Την τρίτη δύναμη επικαλούμαι μετά τη χαρά, την εγκράτεια. 
Ας τη δεχθούμε με αγαλλίαση. Δες! 
Μόλις πλησίασε απώθησε την ακράτεια!
Ως τέταρτη τώρα επικαλούμαι την καρτερία, τη δύναμη που εναντιώνεται στην επιθυμία.
Και τώρα το βάθρο παιδί μου, που είναι η έδρα της δικαιοσύνης. 
Παρατήρησε πως απωθεί την αδικία. 
Ως έβδομη επικαλούμαι την αλήθεια. 
Και η πλάνη αμέσως σκορπίζεται.
 Δες πως μετά την εμφάνιση της αλήθειας, τελειούται το αγαθό και ο φθόνος απομακρύνεται μαζί με τις άλλες τιμωρίες. 
Έτσι ήλθε η αλήθεια ακολουθούμενη από αγαθό μαζί με τη ζωή. 
Με αυτό τον τρόπο παιδί μου συντέθηκε η νοητική ουσία και με τη γέννησή της μεταμορφωθήκαμε σε θεούς. 
Όποιος λοιπόν πέτυχε, μέσω του ελέους, τη θεϊκή γέννηση, εγκαταλείποντας τη σωματική αίσθηση, γνωρίζει ότι αποτελείται από δυνάμεις, και με τη γνώση αυτή ευφραίνεται.

- Αφού έγινα από το Θεό καινούρια ουσία πατέρα, βλέπω όχι με την όραση των ματιών, αλλά μέσω της νοητικής ενέργειας.

- Αυτή είναι η παλιγγενεσία παιδί μου, δηλαδή το να μη βλέπεις το σώμα με τις τρεις διαστάσεις του, αλλά το ασώματο.

- Βλέπω ότι τα πάντα είμαι εγώ πατέρα, καθώς κοιτάζω στο νου μου. Είμαι στον ουρανό, στη γη, στο ύδωρ, στον αέρα, είμαι στα ζώα, στα φυτά, στη μήτρα, πριν από την κοιλιά, πριν από τη σύλληψη και μετά τη γέννηση. Παρευρίσκομαι παντού.

- Τώρα κατάλαβες παιδί μου τον τρόπο της παλιγγενεσίας.

- Πες μου όμως πατέρα, αυτό το νέο σώμα, που αποτελείται από δυνάμεις, μπορεί να υποστεί διάλυση;

- Πρόσεξε μην λές πράγματα αδύνατα, γιατί θα δείξεις ασέβεια. Μπορεί να τυφλωθεί ο οφθαλμός του νου; Το αισθητό σώμα της φύσης πολύ απέχει από το ουσιώδες. Γιατί το μεν είναι διαλυτό, το δε άλλο αδιάλυτο. Το μεν θνητό, το δε αθάνατο. Αγνοείς ότι έγινες θεός και παιδί του Ενός, όπως και εγώ; "

 Αναδημοσίευση από εδώ

Πνεύμα και ύλη, Μυστική δοξασία

Όταν η Μία Πραγματικότητα αφυπνίζεται και εμφανίζεται ως Εκδηλωμένο Σύμπαν, τότε παίρνει δύο όψεις, γίνεται Πνεύμα και Ύλη. Η Δυαδικότητα είναι η πρώτη όψη της Μίας Αιτίας όταν αφυπνίζεται από το Απόλυτο. Εμφανίζεται ως Πνεύμα και Ύλη, τα οποία δεν είναι καταστάσεις διαφορετικές αλλά οι δύο όψεις της Μίας Μοναδικότητας. 
.

Το Πνεύμα εκπροσωπεί τη Συνειδητότητα και η Ύλη είναι η ουσία που δίνει το κάλυμμα ή το σώμα στη συνειδητότητα ή συνείδηση. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι δεν μπορεί να υπάρξει ποτέ το ένα δίχως το άλλο, δηλαδή το πνεύμα δίχως την ύλη. Οτιδήποτε υπάρχει μέσα στο σύμπαν είναι πνεύμα + ύλη ή συνειδητότητα καλυμμένη από ένα σώμα. 
 .

Η συνειδητότητα δεν μπορεί να υπάρξει δίχως το όχημα της ύλης, επειδή η συνειδητότητα για να έχει αντίληψη πρέπει κάπου να εστιάζεται. Ενώ η ύλη δίχως τη συνειδητότητα ή το πνεύμα θα παρέμενε άδεια αφαίρεση, δίχως τη δυνατότητα απόκτησης χαρακτηριστικών, εμπειρίας και εξέλιξης. Η ενότητα της ζωής θεμελιώνεται στη ζεύξη πνεύματος και ύλης ή συνειδητότητας και σώματος και αν ποτέ αυτά τα δύο χώριζαν, τότε ο Κόσμος θα μεταβαλλόταν σε χάος.
 .

«Στο Πνεύμα αποδίδεται κάθε εκδήλωση της συνείδησης, ανακλαστικής ή  άμεσης, και της ασυνείδητης σκοπιμότητας….» Μ.Δ. Ι 328
 .

Στη διάρκεια των Πραλαγικών περιόδων (περίοδοι της Μεγάλης Σιωπής ή Θείας Νύχτας), η Κοσμική Σκέψη-Ιδέα δεν υπάρχει, επειδή δεν υπάρχει κανείς να την αντιληφθεί. Για να υπάρξει εκδήλωση συνείδησης, ημι-συνείδησης ή  «ασυνείδητης σκοπιμότητας» - έτσι ονομάζεται ο νόμος ή η συνείδηση βάσει του οποίου κατευθύνεται μια ομάδα ασυνείδητης ή ημι-συνείδητης ζωής – είναι απαραίτητος ένας υλικός φορέας. «… μόνο μέσω κάποιας μοριακής συγκέντρωσης ή συγκρότησης το Πνεύμα ξεχύνεται σε ένα ρεύμα ατομικής ή υπο- συνείδητης υποκειμενικότητας». Μ.Δ. Ι 329
 .

Η Ύλη είναι ο προμηθευτής των σωμάτων και στις επτά διαφοροποιήσεις της. Όταν πρόκειται για καταστάσεις δυνατής αντίληψης, τότε λέγεται ύλη. Όταν πρόκειται για καταστάσεις αφηρημένης αντίληψης, τότε λέγεται ουσία. Η Κοσμική Ουσία ή Ύλη ή Πρακρίτι (σανσκριτικά) προμηθεύει τα σώματα στη Συνείδηση και βρίσκεται μέσα σε όλα τα αντικειμενικά πεδία της Φύσης.

Η Συνείδηση ή το Πνεύμα που είναι δύναμη και αντίληψη και θέληση και επιλογή, δίνει την καθοδηγητική διάνοια και ευφυϊα στη Μονάδα. Πνεύμα και Ύλη είναι η νομοτελειακή αντίθεση, η οποία εγγράφεται αντανακλώμενη πάνω σε όλες τις διαστάσεις του Σύμπαντος. Αντίθεση ή πολικότητα είναι η πρώτη έκφραση που παίρνει η Ζωή για να εκδηλωθεί και βάσει αυτού του νόμου εμφανίζονται και οι μεγαλύτερες αλλά και οι μικρότερες αντιθέσεις στο εκδηλωμένο σύμπαν. Βάσει του Νόμου της Πολικότητας τα σύμπαντα εμφανίζονται και εξαφανίζονται, το φως δίνει τη θέση του στο σκοτάδι, το κρύο στη ζέστη, το καλό στο κακό, η ζωή στο θάνατο, η εγρήγορση στον ύπνο, κλπ.
 .

Η Ύλη είναι συμπυκνωμένο πνεύμα, ενώ το Πνεύμα είναι αραιή και λεπτότατη ύλη. Το Πνεύμα σε όποιο ένδυμα και αν τυλιχτεί, διατηρεί τις ιδιότητές του. Η Ύλη υποκείμενη σε μια επταπλή διαφοροποίηση, προσφέρει διαφορετικά ενδύματα-καλύμματα στο Πνεύμα-Συνειδητότητα, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στο πνευματικό τρίμμα για διαφορετικές εμπειρίες εξαιτίας της διαφορετικής του μέθεξης με την ύλη.
 .

Όταν ο Κόσμος βρίσκεται σε Πραλάγια (διάλυση και ύπνο) τότε το διάστημα  πληρούται από την Κοσμική Ουσία που λέγεται Μουλαπρακρίτι και σημαίνει τη ρίζα της ύλης. Μέσα στο Μουλαπρακρίτι συνυπάρχει η Συνειδητότητα-Πνεύμα και η Ουσία-Ύλη, αλλά και τα δύο είναι αδρανή.
 .
Οι ρόλοι τους επανεμφανίζονται σε κάθε μανβανταρική αφύπνιση όπου οι δύο δυνάμεις εμφανίζονται ως χωριστές αλλά αυτό δεν είναι η πραγματικότητα. Το Πνεύμα και η Ύλη είναι οι δύο όψεις της Μίας Πραγματικότητας, το ένα δεν μπορεί να υπάρχει δίχως το άλλο και το ένα δεν είναι κατώτερο ή ανώτερο του άλλου. 

Οι διαφοροποιημένες τους όψεις ξεγελούν την ανθρώπινη αντίληψη, όταν  δηλαδή υπερτερεί η ύλη του πνεύματος ή όταν κυριαρχεί το πνεύμα της ύλης. Όμως οι διαφοροποιήσεις, που είναι το παιχνίδισμα των αντανακλάσεων της Θείας Σκέψης, είναι αυτές που παρέχουν τις επιδιωκόμενες εμπειρίες στις  μονάδες που σε κάθε μανβανταρική εκδήλωση ταξιδεύουν μέσα στο
εκδηλωμένο σύμπαν για να γνωρίσουν εκ του πλησίον αυτές ακριβώς τις
διαφοροποιήσεις, να αντιληφθούν τη ματαιότητά τους και έτσι να
εκτιμήσουν τη Μία Πραγματικότητα.

Επιλογές από  εδώ

Επιλογές, επεξεργασία, επιμέλεια δημοσιεύσεων/αναδημοσιεύσεων Πλωτίνος - Μυσταγωγία-Μυθαγωγία