Σάββατο, 2 Ιανουαρίου 2016

Ο συμβολισμός της Ράβδου στους πολιτισμούς


Αρσενική δύναμη, εξουσία, μεγαλείο, μαγική δύναμη, ταξίδι, προσκύνημα, είναι επίσης ένα σύμβολο του ήλιου και του άξονα.Το ραβδί, ή ποιμαντορική ράβδος, είναι γνώρισμα όλων των Θείων Ποιμένων.

Αιγυπτιακή Παράδοση

Το ραβδί και ο δάρτης (όργανο για το αλώνισμα του σιταριού με το χέρι) είναι τα βασικά γνωρίσματα του Όσιρη ως κριτή των νεκρών. Το ραβδί με την πένα δείχνει την αφύπνιση της ψυχής και είναι γνώρισμα του ΘωΘ ή Λόγιου.

Βουδισμός

Νόμος και τάξη, ένα σύμβολο του σκήπτρου του Βούδα, δηλαδή της διδασκαλίας του.

Ελληνορωμαϊκός Πολιτισμός

Το ραβδί του κήρυκα, όπως το κηρύκειο, είναι κύριο γνώρισμα του Ερμή, το οποίο αποτελεί το  κατεξοχήν μαγικό ραβδί της αρχαίας ελληνικής παράδοσης. Αποτελεί το σύμβολο των αγγελιοφόρων, αλλά κυρίως του Ερμή ως ψυχοπομπού και μάγου  θεού του ύπνου και των ονείρων. Ο Όμηρος το περιγράφει ως χρυσό  και το ονομάζει <<κηρυκινην>>. Με αυτό ο Ερμής στην Ιλιαδα βυθίζει τους φρουρούς του στρατοπέδου των Ελλήνων σε ύπνο για να περάσει ο Πρίαμος και να ζητήσει από τον Αχχιλέα το πτώμα του γιου του. 

Συνήθως το κηρύκειο απεικονίζεται με δυο φίδια τυλιγμένα γύρω του, τα κεφάλια των οποίων κοιτάζονται αντικριστά πάνω από την κορυφή του. Αργότερα, στις απεικονίσεις του πάνω σε λευκές  ληκύθους του 5ου αιώνα το μαγικό κηρύκειον του Ερμή εμφανίζεται στολισμένο με κορδέλες η άνθη λωτού, σύμβολα ικεσίας και λησμονιάς, καθώς ο θεός παρουσιάζεται να οδηγεί τις ψυχές των νεκρών στον Αδη.  δυο σύμβολα είναι διαφορετικά, αν και σήμερα, ειδικά στις ΗΠΑ, το κηρύκειο κατέληξε να αποτελεί σύμβολο των γιατρών, ίσως εξαιτίας της άγνοιας η της σύγχυσης του Έλληνα Ερμή με τον Αιγύπτιο Ερμή Τρισμέγιστο και την αλχημεία  από το Μεσαίωνα και μετά.



Στην ομηρική Ελλάδα ιερό μαγικό σκήπτρο που φέρει επάνω του σύμβολα θεών κρατούν επίσης οι ιερείς και οι μάντεις, όπως ο Χρυσης, ο ιερέας του Απόλλωνα, όταν πηγαίνει να ζητήσει από τον Αγαμέμνονα την απελευθέρωση της κόρης του Χρυσηίδας: << Στο χρυσό σκήπτρο τυλιχτό του Φοίβου το στεφάνι εκρατει και τους Αχαιούς παρακαλούσεν όλους…..>>( Ιλιαδα, α 14-15, μετάφραση Ιακώβου Πολυλά)

Αν μιλάμε όμως για ένα αληθινό ραβδί μάγων στην αρχαία ελληνική παράδοση, δεν έχουμε παρά να σκεφτούμε την θεά Κίρκη στην Οδύσσεια, η οποία το χρησιμοποιεί για να μεταμορφώσει τους συντρόφους του Οδυσσέα σε γουρούνια  <<Με ένα ραβδί τους χτύπησε και μες την χοιρομαντρα τους έκλεισε>>. Κι είχαν φωνή και τρίχες και κεφάλι και σώμα χοίρων, μα γερός σαν πρώτα ο νους τους ήταν >> Οδύσσεια , κ 241-243, μετάφραση Ζήσιμου Σιδέρη).

Με τον ίδιο τρόπο η Κίρκη αποπειράται να μεταμορφώσει και τον ίδιο τον Οδυσσέα : <<Σαν ήπια και δεν έπιασαν τα δολερά της μάγια, με χτύπησε με το ραβδί κι έτσι δυο λόγια μου είπε : Συρε με τους συντρόφους σου στη χοιρομαντρα τώρα>>. ( Οδύσσεια , κ 324-325)

Ινδουισμός

Τα τρία πλεγμένα κλαδιά του ραβδιού της παράδοσης των Βαϊσνάβα συμβολίζουν τις τρεις πραγματικότητες ή τους τρεις γκουνά που αποτελούν το φαινομενικό κόσμο, ή τον έλεγχο της σκέψης, των λόγων και της πράξης από τον Άγιο ή το σοφό.

Χριστιανισμός


Ο Χριστός ως Καλός Ποιμένας, προσκύνημα. Το ραβδί με δακτυλίους υποδηλώνει επισκοπική δύναμη και εξουσία. Το ραβδί που προηγείται υψηλών αξιωματούχων υποδηλώνει το βαθμό του αξιώματος. Στο αριστερό χέρι το ραβδί δείχνει καρδινάλιους, αρχιεπισκόπους, επισκόπους, ηγούμενους και ηγουμένισσες. Το ραβδί του προσκυνήματος είναι ένα έμβλημα των Αγ. Ιακώβου του Μεγάλου, Ιωάννου του Βαπτιστή, Ιερωνύμου, Χριστοφόρου, Φιλίππου του Αποστόλου, Ούρσουλας. Το ανθισμένο ραβδί είναι έμβλημα των Αγ. Εθελρέντα και Ιωσήφ της Αριμαθείας.

Σύνθεση από εδώ και εδώ

Επεξεργασία, επιμέλεια  αναδημοσιεύσεων Πλωτίνος